أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
406
قانون ( فارسى )
بر آتش نه بپزد تا منعقد مىشود ؛ آنگاه دندچينى ( كرچك ختايى ) كه پوستهء خارجى و مغزش را جدا كرده باشند - كه مغزش شبيه تخم زبان گنجشك است و در وسط ثمر قرار دارد - منظور همان بقيهء گوشت آن است كه به كار مىآيد ؛ از آن بيست مثقال ، قارچ چمنى ، مصطكى ، الواى زرد رهاورد يمن ، برنگ پوست كنده و افشرهء شيرينبيان هريك بيست مثقال . بجز دند - كه كرچك ختايى است - همه را بكوب و به وسيلهء پارچهاى تنك ببيز ! دند را تنها بكوب و سپس با داروهاى ديگر مخلوط كن ؛ زيرا كرچك ختايى كه چربىدار است به آسانى از هم نمىپاشد . همهء داروها را در آن آب بر آتش پختهء منعقد شده و به قوام عسل درآمده بريز و همه را باهم بسرش و حب از آن بساز ! به وزن دو دانگ تا نيم درهم تناول شود . اگر ديدى كه نياز به مقدار بيشترى هست ، مانعى ندارد كه چهار دانگ در شب با آب ولرم تناول كنند . 11 - حب رئيس اسقفان ( جاثليق ) اين حب بلغم و سودا را از معده پاكسازى مىكند ، بادى را كه سبب ناتوانى در هضم خوراك مىشود از بين مىبرد . اين حب را در سرما و گرما مىتوانند به كار برند . نسخه دارچين ، زعفران ، كوشنه ، سنبل ، حماما ( هل ) ، كمادريوس ( بلوط زمينى - مانداروى تلخ ) ، ثمر درختبان ، پيوند مريم ، قرفه و قارچ چمنى هريك دو درهم ، مرّ و ميخك هريك سه درهم ، الوا شانزده درهم . همهء داروها را درهم مخلوط كن و اگر وقت داروسازى تابستان بود همه را در افشرهء گل بسرش . اگر وقت زمستان بود همه را در افشرهء كلم بسرش . بيمارى كه بايد دارو را بخورد ، بايد قبل از غذا به وزن يك درهم را با شراب سياه انگورى بخورد و فورا شروع به غذا خوردن كند و غذايش نخود آب باشد . 12 - حب دورى - از كتاب فهلمان اين دارو بوى دهن را خوش و دندانها را تقويت مىكند و براى جويدن آمادهترشان مىسازد . چشم را جلا مىدهد ، اشتهاى خوراكبرانگيز است و بلغم را از بدن مىراند .